فتوح البلدان ، يك تاريخ همه جانبه مزيت ديگر فتوح البلدان اين است كه به وقايع‌نگارى و ذكر حالات بزرگان كه معمول مورخان گذشته است ، اكتفا نكرده و بلكه از آغاز تا به انجام مسائل بسيار ديگرى را در زمينهء حيات اجتماعى و اقتصادى و ادارى جهان اسلام مورد بحث قرار داده است ، از جمله : الف . فتوح البلدان يك كتاب كامل راجع به سيستم مالى و مالياتى جهان اسلام است . خواننده مىتواند از اين كتاب اطلاعات جامعى پيرامون درآمدهاى حكومت بويژه خراج و زكات و نيز خمس و غنائم و غيره از يكسو و هزينه‌هاى دولت بويژه در زمينهء عطايا به دست آورد . بلاذرى فصل مستقلى را به امر عطايا تخصيص داده است . ب . از اين كتاب آگاهى جامعى نسبت به مالكيت ارضى و سيستم زراعى قرون اوليهء اسلام مىتوان تحصيل كرد . مسائل مربوط به آبيارى اراضى ، اقطاع املاك ، خالصه‌هاى دولتى ، اراضى حمايت شده و بسيارى موضوعات مشابه ديگر ، در فتوح البلدان مورد بحث و تحليل قرار گرفته است . پديدهء حقوقى در پناه قرار دادن اراضى كه بر حسب آن خرده مالكان اراضى خود را به قدرتمندان حكومت منتقل كرده و خود زارع آنان مىشده‌اند و نيز قدرت خلفا و حكام در تغيير حالت حقوقى اراضى و بسيارى مطالب جالب ديگر در اين كتاب وجود دارد كه هر يك مىتواند مايهء تحقيق جداگانه‌يى قرار گيرد . ج . مسائل و رويه‌هاى حقوقى مربوط به رفتار با اتباع غير مسلمان كشور اسلامى و حقوق و تكاليف ايشان نيز يكى ديگر از بخشهاى اين كتاب است . وضع كلى اهل ذمه و وضع خاص اعراب